Lektury — zakres rozszerzony

Lektury zakresu rozszerzonego języka polskiego.

Opracowania

22 opracowania

Antygona w Nowym Jorku
Janusz Głowacki · dramat współczesny
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Sztuka Jana Głowackiego to współczesna adaptacja antycznego mitu o Antygonie, osadzona w realiach nowojorskiego getta lat 90. XX wieku. Akcja przenosi konflikt między prawem boskim a ludzkim w przestrzeń ulicznego przetrwania, gdzie bohaterka staje w obronie godności zmarłego brata wobec bezwzględnych praw gangów. Utwór łączy uniwersalne dylematy moralne z brutalnym obrazem życia na marginesie społeczeństwa, ukazując tragizm jednostki skazanej na samotną walkę o honor.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Boska Komedia
Dante Alighieri · poemat alegoryczno-wizyjny
- Liceum
- Technikum
- Branżowa II
- Matura 2027
„Boska Komedia” to monumentalny poemat wizyjny, w którym Dante Alighieri opisał symboliczną podróż duszy przez trzy krainy zaświatów: Czyściec, Piekło i Niebo. Utwór stanowi syntezę średniowiecznej kosmologii, teologii i filozofii, łącząc osobiste doświadczenie autora z uniwersalnym przesłaniem o odkupieniu grzechów. Struktura dzieła, oparta na liczbie trzy, podkreśla boski porządek świata oraz drogę człowieka od buntu do zbawienia.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: fragment
- Branżowa II stopniawymagane · Branżowa szkoła II stopnia · zakres: fragment
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Fortepian Szopena
Cyprian Kamil Norwid · poemat
- Liceum
- Technikum
Poemat to monolog podmiotu lirycznego, który w nocnej ciszy odnajduje stary fortepian, budząc w sobie wspomnienia miłości i tęsknoty za utraconym szczęściem. Przez dźwięki instrumentu narrator przeżywa ponownie chwile bliskości z ukochaną, uświadamiając sobie bolesną przepaść między przeszłą harmonią a teraźniejszą samotnością. Utwór łączy motyw muzyczny z refleksją nad przemijaniem i niemożnością powrotu do minionych chwil.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole_short
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Hamlet
William Shakespeare · tragedia
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Hamlet, książę Danii, otrzymuje od ducha zmarłego ojca rozkaz pomsty za jego morderstwo dokonanego przez wuja Klaudiusza, który przejął tron i poślubił matkę bohatera. Młody książę, pogrążony w egzystencjalnym kryzysie i obsesji na punkcie prawdy, waha się z wykonaniem zemsty, co prowadzi do eskalacji konfliktów i tragicznego finału, w którym giną niemal wszyscy główni bohaterowie.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Klub Pickwicka
Charles Dickens · powieść obyczajowo-satyryczna
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść Charlesa Dickensa opowiada o perypetiach tytułowego klubu, w którym ekscentryczni londyńscy dżentelmeni organizują wycieczki po okolicach stolicy, by uciec od monotonii miejskiego życia. Głównym bohaterem jest naiwny i dobroduszny Amas Pickwick, którego przygody stają się pretekstem do satyrycznego portretu ówczesnego społeczeństwa angielskiego. Historia łączy elementy komedii pomyłek, kryminalnej intrygi oraz wzruszających wątków obyczajowych, prowadząc czytelnika przez świat prawników, polityków i zwykłych ludzi.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: teacher_choice_whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Kordian
Juliusz Słowacki · dramat romantyczny
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Dramat Juliusza Słowackiego opowiada o losach młodego Kordiana, który w Paryżu dołącza do spisku mającego na celu zabójstwo Napoleona, by w ten sposób wyzwolić Polskę spod rosyjskiej okupacji. Akcja rozgrywa się w ciągu jednej nocy, podczas której bohater przechodzi od entuzjazmu rewolucyjnego do duchowej rozpaczy i ostatecznego rezygnacji z zamachu. Utwór jest głębokim studium konfliktu między ideą a rzeczywistością oraz krytyką romantycznego mesjanizmu.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Mała Apokalipsa
Tadeusz Konwicki · powieść polityczna / groteskowa
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść Tadeusza Konwickiego to surrealistyczna wizja życia w PRL-u, w której absurdalne zjawiska, takie jak wyciek gazu czy wizyta wampirów, stają się metaforą codziennego funkcjonowania obywateli w systemie totalitarnym. Autor łączy elementy grozy, satyry i reportażu, by ukazać mechanizmy dehumanizacji oraz bierność społeczeństwa wobec narastającego zagrożenia. To dzieło jest ostrzeżeniem przed apokaliptycznym końcem, który może przyjść nie z zewnątrz, lecz z wnętrza zepsutego systemu.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Martwe dusze
Mikołaj Gogol · poemat prozą / powieść satyryczna
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść satyryczna Mikołaja Gogola przedstawia podróż urzędnika Pawła Chiczikowa, który kupuje od właścicieli ziemskich listy umarłych chłopów, aby uzyskać z nich fałszywy zysk finansowy. Akcja ukazuje mechanizmy korupcji, biurokracji i moralnej degeneracji rosyjskiego społeczeństwa XIX wieku. Utwór łączy elementy realizmu z groteską, tworząc krytyczny obraz epoki.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: teacher_choice_whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Mistrz i Małgorzata
Michaił Bułhakow · powieść
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Mistrz i Małgorzata to powieść Michaiła Bułhakowa, która łączy dwa równoległe wątki: wizytę Szatana i jego świty w ateistycznej Moskwie lat 30. XX wieku oraz historyczną opowieść o Poncjuszu Piłacie i Jeszui Ha-Nocri. Powieść eksploruje tematy dobra i zła, wolności wyboru, mocy miłości oraz krytyki totalitaryzmu poprzez groteskową, satyryczną i filozoficzną narrację.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Odyseja
Homer · epos
- Liceum
- Technikum
- Branżowa II
- Matura 2027
Epos „Odyseja” Homera opowiada o dziesięcioletniej tułaczce króla Odyseusza po wojnie trojańskiej oraz o jego synie Telemachu, który wyrusza w podróż, by odnaleźć ojca. Główny bohater, zwany sprytnym i wielce cierpliwym, pokonuje cyklopa Polifema, opiera się urokowi syren oraz zostaje uwięziony przez nimfę Kalipso. Po powrocie na Itakę w przebraniu żebraka rozprawia się z zalotnikami Penelopy i odzyskuje tron oraz rodzinę.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: fragment
- Branżowa II stopniawymagane · Branżowa szkoła II stopnia · zakres: fragment
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Ojciec Goriot
Honoré de Balzac · powieść realistyczna
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść Honorégo de Balzaka, osadzona w Paryżu roku 1819, przedstawia tragikomiczny los trzech bohaterów: zaślepionego miłością do córek starca Goriota, ambitnego studenta Eugeniusza Rastignaca oraz tajemniczego kryminalisty Vautrina. Akcja toczy się w pensjonacie pani Vauquer, stając się tłem dla analizy drapieżnego społeczeństwa burżuazyjnego, w którym pieniądze decydują o wartości człowieka. Utwór jest klasycznym przykładem realizmu XIX wieku, ukazującym mechanizmy awansu społecznego i rozkład moralny ówczesnej Francji.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: teacher_choice_whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Pani Bovary
Gustaw Flaubert · powieść realistyczna
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść Gustawa Flauberta opowiada historię Emmy Bovary, młodej kobiety, która ulega złudzeniom romantycznym i próbuje uciec od szarej rzeczywistości prowincjonalnego życia poprzez skandale, długi i zdrady. Jej obsesja na punkcie ideału prowadzi do tragicznego finału, ukazując krytyczny portret społeczeństwa i psychologii bohatera w duchu realizmu.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: teacher_choice_whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Proces
Franz Kafka · powieść paraboliczna / modernistyczna
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Powieść opisuje absurdalny proces sądowy Józefa K., bankowca aresztowanego w niewyjaśnionych okolicznościach, który mimo braku formalnego wyroku stopniowo traci wolność i tożsamość. Historia jest parabolą o bezsilności jednostki wobec nieprzeniknionego, biurokratycznego systemu władzy, w którym prawo staje się narzędziem represji i alienacji.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: fragment
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: fragment
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Szewcy
Stanisław Ignacy Witkiewicz · dramat groteskowy
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
„Szewcy” to groteskowy dramat Witkiewicza, w którym absurdalne konflikty i logika „czystego dramatu” obalają racjonalizm oraz konwencjonalne zasady teatru. Utwór przedstawia zderzenie dwóch światopoglądów: szewców, reprezentujących ludową, irracjonalną mądrość, i inteligentów, uosabiających pustą erudycję. Akcja prowadzi do totalnego chaosu, w którym znikają granice między fikcją a rzeczywistością, a postacie tracą tożsamość.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Traktat moralny
Czesław Miłosz · poemat traktatowy
- Liceum
- Technikum
„Traktat moralny” Czesława Miłosza to poemat refleksyjny, w którym autor analizuje mechanizmy moralnego upadku jednostki w świecie naznaczonym przez zbrodnię i obojętność. Utwór stawia pytanie o granice odpowiedzialności człowieka, który obserwuje zło, ale nie podejmuje działań, by je powstrzymać. Miłosz ukazuje moralność nie jako zbiór abstrakcyjnych zasad, lecz jako codzienny wybór między biernością a aktywnym sprzeciwem wobec niesprawiedliwości.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: fragment
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
Treny — cykl
Jan Kochanowski · cykl trenów
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Treny Jana Kochanowskiego to cykl dwudziestu jeden wierszy żałobnych, powstały po nagłej śmierci syna Jana. Utwór łączy osobisty dramat ojca z refleksją filozoficzną nad kruchością ludzkiego losu i przemijaniem, stanowiąc jeden z najważniejszych zabytków polskiej literatury renesansowej.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: whole
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: whole
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe
Bruno Schulz · opowiadania
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Zbiór 'Sklepy cynamonowe' to cykl opowiadań Brunona Schulza, w którym autor kreuje oniryczną wizję przedwojennej, żydowskiej dzielnicy miasteczka. Teksty te łączą realistyczne opisy codzienności z surrealistyczną metamorfozą rzeczywistości, ukazując świat, w którym pamięć i wyobraźnia zacierają granice między tym, co było, a tym, co jest. To literatura snu i nostalgii, w której przedmioty i miejsca nabierają życia własnego, a czas płynie nieliniowo.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: selection
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: selection
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrane opowiadanie
Sławomir Mrożek · wybór tekstów / pozycja zbiorcza
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Wybrane opowiadania Sławomira Mrożka to antologia tekstów, w których autor demaskuje mechanizmy władzy, absurdalność systemu totalitarnego oraz kruchość ludzkiej tożsamości w warunkach presji społecznej. Proza Mrożka łączy groteskę z filozoficzną refleksją, ukazując, jak konformizm i strach przed odrzuceniem przez grupę prowadzą do dehumanizacji jednostki. Teksty te pozostają aktualne dzięki uniwersalnemu ujęciu problemów autorytaryzmu i manipulacji masami.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: selection
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: selection
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrane utwory romantycznej literatury europejskiej
Różni autorzy · wybór tekstów / pozycja zbiorcza
- Liceum
- Technikum
Wybór ten prezentuje kluczowe dzieła romantyzmu europejskiego, ukazując ewolucję myśli filozoficznej i estetycznej od klasycyzmu do nowoczesności. Teksty łączą w sobie refleksję nad naturą, ludzką duszą oraz relacją jednostki z kosmosem, tworząc spójny obraz epoki. Stanowią one fundament do zrozumienia uniwersalnych wartości, takich jak wolność, miłość i poszukiwanie sensu egzystencji.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: selection
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrane wiersze
Julian Przyboś · wybór tekstów / pozycja zbiorcza
- Liceum
- Technikum
Wybrane wiersze Juliana Przybosia to antologia poezji awangardowej z lat 20. i 30. XX wieku, łącząca neoklasycyzm z ekspresjonizmem. Tomik ukazuje ewolucję twórczości poety od lirycznego wrażliwości po chłodną, intelektualną refleksję nad rzeczywistością miejską i kondycją człowieka. Jest to kluczowy materiał do zrozumienia dynamiki polskiego dwudziestolecia międzywojennego.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: selection
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrane wiersze
Stanisław Barańczak · wybór tekstów / pozycja zbiorcza
- Liceum
- Technikum
Zbiór wierszy Stanisława Barańczaka prezentuje ewolucję jednego z najważniejszych polskich poetów awangardy, łączącego erudycyjną grę językową z głębokim zaangażowaniem w rzeczywistość polityczną i egzystencjalną. Teksty te charakteryzują się złożoną strukturą, ironią oraz dekonstrukcją tradycyjnych form wyrazu, co czyni je kluczowym materiałem do analizy współczesnej poezji polskiej. Opracowanie skupia się na kluczowych motywach, takich jak pamięć, historia i język, oraz na specyfice głosu podmiotu lirycznego w kontekście dziejów II połowy XX wieku.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: selection
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie
wybrany esej
Gustaw Herling-Grudziński / Zbigniew Herbert · wybór tekstów / pozycja zbiorcza
- Liceum
- Technikum
- Matura 2027
Pozycja zbiorcza łączy eseje Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Zbigniewa Herberta, tworząc syntezę refleksji nad doświadczeniem wojny, okupacji oraz mechanizmami pamięci historycznej. Teksty te nie są narracją fabularną, lecz głosem świadka i myśliciela, który analizuje moralne dylematy, dehumanizację oraz konieczność zachowania godności w warunkach ekstremalnych. Opracowanie służy do analizy retoryki eseju, symboliki oraz filozoficznego wymiaru pamięci o Zagładzie i okupacji.
- LO / technikum — zakres rozszerzonywymagane · LO / technikum — zakres rozszerzony · zakres: teacher_choice
- Matura 2027 — poziom rozszerzonywymagane · Matura 2027 — poziom rozszerzony · zakres: teacher_choice
Streszczenie · Bohaterowie · Motywy · Pytania
Zobacz opracowanie