Język polski · Klasa 6 · Zagadnienie
Wielka i mała litera — zasady pisowni nazw własnych
Wielka litera odróżnia nazwy własne od wyrazów pospolitych. Reguły dotyczą imion, nazw geograficznych, tytułów i początku zdania. Warto pamiętać, że nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw geograficznych pisze się małą literą.
Zapamiętaj w 30 sekund
Najważniejsze na już
- Wielką literą piszemy imiona, nazwiska, pseudonimy i początek każdego zdania.
- Wielką literą piszemy nazwy geograficzne: Warszawa, Polska, Bałtyk, Tatry.
- Małą literą piszemy przymiotniki od nazw geograficznych: polski, warszawski, tatrzański.
- Wielką literą piszemy tytuły utworów (pierwszy wyraz i nazwy własne w tytule), ale małą literą nazwy dni i miesięcy.
- Imiona i nazwiska
- Wielką literą: Maria Nowak, Jan III Sobieski.
- Nazwy geograficzne
- Wielką literą: Bałtyk, Karkonosze, Odra.
- Nazwy mieszkańców
- Małą literą: Polak, Niemiec, warszawiak.
- Przymiotniki od nazw geograficznych
- Małą literą: polski, niemiecki, krakowski.
- Dni i miesiące
- Małą literą: poniedziałek, styczeń.
- Początek zdania
- Zawsze wielką literą.
Naucz się w 5 minut
Wyjaśnienie krok po kroku
Co piszemy wielką literą
Wielką literą piszemy imiona i nazwiska (Anna Kowalska), nazwy państw i miast (Francja, Kraków), nazwy mórz, rzek i gór (Morze Bałtyckie, Wisła, Tatry), nazwy dzielnic i ulic (Stare Miasto, ulica Marszałkowska).
Wielką literą piszemy też nazwy instytucji i organizacji (Uniwersytet Jagielloński), święta i dni: Boże Narodzenie, ale małą literą dni tygodnia i miesiące: poniedziałek, styczeń.
- Imiona i nazwiska: Jan Kowalski
- Państwa, miasta, kontynenty: Polska, Kraków, Europa
- Rzeki, jeziora, góry: Wisła, Śniardwy, Tatry
- Instytucje: Sejm, Uniwersytet Warszawski
Co piszemy małą literą
Małą literą piszemy nazwy mieszkańców: Polak, krakowianin, Europejczyk. Małą literą piszemy też przymiotniki od nazw geograficznych: polski, francuski, warszawski.
Małą literą piszemy nazwy obiektów fizycznych, które nie są nazwami własnymi: słońce, księżyc, gwiazdy, gdy nie odnoszą się do nazw astronomicznych w kontekście, oraz nazwy zwyczajowe zwierząt i roślin: pies, róża.
Przykład: Nazwy geograficzne i przymiotniki
Popraw pisownię: „W warszawie nad wisłą mieszkają polacy".
- „Warszawa" to nazwa miasta — wielką literą: Warszawa.
- „Wisła" to nazwa rzeki — wielką literą: Wisłą.
- „polacy" to nazwa mieszkańców — małą literą: Polacy (ale z wielkiej, gdy chodzi o naród jako wspólnotę historyczną: Polacy — w tym kontekście małą literą „polacy" jest błędem, poprawnie „Polacy" jako nazwa narodowości pisana wielką literą).
Odpowiedź: W Warszawie nad Wisłą mieszkają Polacy. (Uwaga: nazwy narodowości w kontekście narodu piszemy wielką literą.)
Musisz wiedzieć na sprawdzian
Typowe błędy i pułapki
Błąd: Pisanie przymiotników od nazw geograficznych wielką literą: „język Polski".
Jak zrobić to dobrze: Przymiotniki od nazw geograficznych piszemy małą literą: „język polski", „kuchnia włoska".
Błąd: Pisanie miesięcy wielką literą: „Styczeń".
Jak zrobić to dobrze: Nazwy miesięcy i dni tygodnia piszemy małą literą: „styczeń", „poniedziałek".
Błąd: Pisanie małą literą nazw państw: „polska", „francja".
Jak zrobić to dobrze: Nazwy państw i miast piszemy wielką literą: „Polska", „Francja".
Podsumowanie
- Wielką literą: imiona, nazwiska, nazwy geograficzne, instytucje, początek zdania.
- Małą literą: nazwy mieszkańców, przymiotniki od nazw geograficznych, dni i miesiące.
- Nazwy narodowości w kontekście narodu piszemy wielką literą.
- W tytułach wielką literą piszemy pierwszy wyraz i nazwy własne.
- Zasada ogólna: wielka litera wyróżnia nazwy własne.
Sprawdź się
Quiz diagnostyczny
10 pytań z natychmiastowymi wyjaśnieniami. Quiz działa bez konta; po zalogowaniu wynik zapisuje się w Mojej nauce.
Pytanie 1 z 10
Który zapis nazwy mieszkańca Warszawy jest aktualny od 2026 r.?
Przećwicz
Zadania i karty pracy
Przygotuj się do sprawdzianu
Gotowy materiał i generator
Podnieś limit odblokowań
Płatny dostęp usuwa miesięczny limit rozwiązań i kart pracy dla całej nauki.
Podnieś limit odblokowań- Gotowe materiały: Język polski — Sprawdziany, kartkówki i testy do tematu „Wielka i mała litera — zasady pisowni nazw własnych" oraz całego działu.
- Wygeneruj własny zestaw — Dobierz liczbę zadań i poziom trudności pod ten temat i klasę.
- Testy diagnozujące z odpowiedziami — Sprawdź poziom przed sprawdzianem i wróć do luk w rozumieniu tematu.
Darmowe konto daje 5 odblokowań miesięcznie. Płatny dostęp podnosi limit.
Załóż darmowe kontoCo dalej