Język polski · Klasa 6

1. Podmiot i orzeczenie

W zdaniu „Ala pisze list.” wskaż podmiot i orzeczenie.

2. Stan w zdaniu

W zdaniu „Pies śpi na dywanie.” wskaż podmiot i orzeczenie.

3. Przydawka

W zdaniu „Czerwona piłka leży na trawie.” wskaż przydawkę określającą rzeczownik „piłka”.

4. Dopełnienie

W zdaniu „Uczeń czyta opowiadanie.” wskaż dopełnienie.

5. Okolicznik czasu

W zdaniu „Jutro jedziemy do Krakowa.” wskaż okolicznik czasu.

6. Okolicznik miejsca

W zdaniu „Jutro jedziemy do Krakowa.” wskaż wyrażenie określające kierunek/miejsce czynności.

7. Przydawka zaimkowa

W zdaniu „Moja siostra gra na pianinie.” wskaż przydawkę określającą „siostra”.

8. Analiza trzech części

W zdaniu „Dzieci budowały zamek z piasku.” wskaż podmiot, orzeczenie i dopełnienie.

9. Pełniejsza analiza

W zdaniu „Wieczorem tata czyta ciekawą gazetę.” wskaż okolicznik czasu, podmiot, orzeczenie, przydawkę i dopełnienie.

10. Funkcja a typ wyrazu

W zdaniu „Mama kupiła chleb.” wyraz „chleb” jest rzeczownikiem. Jaką częścią zdania jest tutaj?

1. Kropka na końcu informacji

Wstaw właściwy znak na końcu zdania: „Jutro jedziemy do Krakowa__”

2. Znak zapytania

Wstaw właściwy znak: „Kiedy zaczyna się lekcja__”

3. Przecinki w wyliczeniu

Popraw interpunkcję: „Na biurku leżały zeszyty książki długopisy i linijka.”

4. Przecinek przed „ale”

Popraw zapis: „Chciałem wyjść ale zaczął padać deszcz.”

5. Nie każdy spójnik potrzebuje przecinka

Wybierz poprawny zapis: „Otworzyłem zeszyt i zapisałem temat.” czy „Otworzyłem zeszyt, i zapisałem temat.”

6. Przecinek przed zdaniem podrzędnym

Popraw zapis: „Wiem że jutro wrócisz.”

7. Zdanie podrzędne wewnątrz wypowiedzenia

Wstaw przecinki: „Książka którą mi pożyczyłeś była bardzo ciekawa.”

8. Wołacz na początku

Popraw zapis: „Olu przynieś proszę atlas.”

9. Wołacz w środku zdania

Wstaw przecinki: „Czy możesz Janku zamknąć okno?”

10. Wydziel wtrącenie

Popraw zapis: „Ten film moim zdaniem jest zbyt długi.”

11. Dwukropek przed wyliczeniem

Popraw zapis: „Spakuj trzy rzeczy zeszyt piórnik i atlas.”

12. Cudzysłów w tytule utworu

Zapisz tytuł utworu w cudzysłowie: Omawiamy dziś Balladynę Juliusza Słowackiego.

1. „Nie” z czasownikiem

Wybierz poprawny zapis: „nie czytam” czy „nieczytam”.

2. Przeczenie formy czasownika

Popraw zapis: „Jutro niebędę pisał testu.”

3. „Nie” z rzeczownikiem

Wybierz poprawny zapis nazwy braku porządku: „nieporządek” czy „nie porządek”.

4. Przymiotnik w stopniu równym

Wybierz poprawny zapis: „niemiły komentarz” czy „nie miły komentarz”.

5. Stopień wyższy — reguła 2026

Według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. wybierz poprawny zapis: „niemilszy” czy „nie milszy”.

6. Stopień najwyższy — reguła 2026

Wybierz aktualny zapis: „nienajmilszy” czy „nie najmilszy”.

7. Przysłówek od przymiotnika

Wybierz poprawny zapis: „niedobrze” czy „nie dobrze”.

8. Przysłówek w stopniu wyższym — reguła 2026

Wybierz aktualny zapis: „nielepiej” czy „nie lepiej”.

9. Przysłówek w stopniu najwyższym

Wybierz poprawny zapis według zasad 2026: „nienajstaranniej” czy „nie najstaranniej”.

10. Imiesłów przymiotnikowy

Wybierz aktualny zapis: „nienapisany list” czy „nie napisany list”.

11. Imiesłów przysłówkowy

Wybierz poprawny zapis: „nie czytając instrukcji” czy „nieczytając instrukcji”.

12. Forma zakończona na -no

Wybierz poprawny zapis: „nie znaleziono błędu” czy „nieznaleziono błędu”.

13. „Nie” z zaimkiem

Wybierz poprawny zapis: „nie każdy uczeń” czy „niekażdy uczeń”.

14. „Nie” przed wyrażeniem przyimkowym

Wybierz poprawny zapis: „nie po kolei” czy „niepokolei”.

1. Imię i nazwa miasta

Popraw zapis: „anna mieszka w łodzi.”

2. Mieszkaniec miasta — zmiana 2026

Według zasad obowiązujących od 2026 r. wybierz zapis nazwy mieszkańca Warszawy: „Warszawianin” czy „warszawianin”.

3. Mieszkaniec dzielnicy

Wybierz aktualny zapis: „Mokotowianin” czy „mokotowianin”.

4. Nazwa święta

Popraw zapis: „boże narodzenie”.

5. Dzień tygodnia i miesiąc

Wybierz poprawny zapis w środku zdania: „poniedziałek i sierpień” czy „Poniedziałek i Sierpień”.

6. Plac w nazwie własnej

Wybierz aktualny zapis nazwy warszawskiego placu: „Plac Zbawiciela” czy „plac Zbawiciela”.

7. Wyjątek: „ulica” małą literą

Wybierz poprawny zapis: „ulica Józefa Piłsudskiego” czy „Ulica Józefa Piłsudskiego”.

8. Park w nazwie własnej

Popraw zapis: „park Kościuszki”.

9. Marka i pojedynczy produkt

Według zasad 2026 popraw zdanie: „Pod oknem zaparkował czerwony ford.”

10. Nazwa lokalu usługowego

Popraw nazwę: „Kawiarnia literacka”.

11. Przyimek wewnątrz nazwy

Wybierz poprawny zapis: „Hotel pod Różą” czy „Hotel Pod Różą”.

12. Nazwa nagrody

Popraw zapis: „nagroda Nobla”.

13. Wydarzenie historyczne

Wybierz poprawny zapis w środku zdania: „bitwa pod Grunwaldem” czy „Bitwa Pod Grunwaldem”.

14. Nazwa komety — reguła 2026

Wybierz aktualny zapis: „Kometa Halleya” czy „kometa Halleya”.

1. Cel wypowiedzi — oznajmujące

Określ rodzaj wypowiedzenia ze względu na cel: „Jutro jedziemy na wycieczkę.”

2. Cel wypowiedzi — pytające

Określ rodzaj wypowiedzenia: „Kiedy zaczyna się koncert?”

3. Cel wypowiedzi — rozkazujące

Określ rodzaj wypowiedzenia: „Proszę, zamknij okno.”

4. Wykrzyknik a cel wypowiedzi

Zdanie „Jak tu pięknie!” kończy się wykrzyknikiem. Czy sam wykrzyknik tworzy osobną, czwartą kategorię celu wypowiedzi obok oznajmujących, pytających i rozkazujących?

5. Zdanie czy równoważnik?

Określ, czy „Cisza na korytarzu.” jest zdaniem czy równoważnikiem zdania.

6. Zdanie pojedyncze

Określ budowę zdania: „Młody pies szybko biegnie przez park.”

7. Zdanie złożone

Określ budowę zdania: „Ola otworzyła książkę i zaczęła czytać.”

8. Współrzędnie złożone — łączne

Określ relację: „Czytam książkę i słucham muzyki.”

9. Współrzędnie złożone — przeciwstawne

Określ relację: „Chciałem iść na spacer, ale zaczął padać deszcz.”

10. Współrzędnie złożone — wynikowe

Określ relację: „Jutro wyjeżdżamy, więc dziś się pakujemy.”

11. Współrzędnie złożone — rozłączne

Określ relację: „Pójdziemy do kina albo zostaniemy w domu.”

12. Zdanie podrzędne odpowiada na pytanie

W zdaniu „Pójdę na spacer, kiedy skończę pracę.” wskaż zdanie podrzędne i pytanie, na które odpowiada.

13. Podrzędne określające rzeczownik

W zdaniu „Książka, którą mi pożyczyłeś, była ciekawa.” wskaż człon podrzędny i wyraz, który określa.

14. Współrzędnie czy podrzędnie?

Porównaj: A) „Odrobię lekcje i pójdę na spacer.” B) „Pójdę na spacer, kiedy odrobię lekcje.” Które zdanie jest współrzędnie, a które podrzędnie złożone?

1. Osoba i liczba

Określ osobę i liczbę formy „czytamy”.

2. Druga osoba liczby mnogiej

Określ osobę i liczbę formy „piszecie”.

3. Czas przeszły i rodzaj

Określ podstawowe cechy formy „zrobiłaś”.

4. Czas teraźniejszy

Jaki czas ma forma „czytam” w zdaniu „Teraz czytam książkę”?

5. „Napiszę” nie jest teraźniejsze

Jaki czas ma forma „napiszę” w zdaniu „Jutro napiszę list”?

6. Czas przyszły złożony

Określ czas formy „będę czytać”.

7. Para aspektowa

Określ aspekt: „czytać” i „przeczytać”.

8. Aspekt a dostępne czasy

Który czasownik ma zwykły czas teraźniejszy: „pisać” czy „napisać”?

9. Tryb rozkazujący

Określ tryb czasownika w zdaniu „Zamknij okno.”

10. Tryb przypuszczający

Określ tryb formy „poszedłbym” w zdaniu „Poszedłbym na spacer, gdyby nie padało.”

11. Tryb oznajmujący

Określ tryb formy „czytam” w zdaniu „Codziennie czytam wiadomości.”

12. Bezokolicznik

Jaką formą czasownika jest „czytać”?

13. Forma na -no

Jaką formą jest „zbudowano” w zdaniu „Most zbudowano w dwa lata”?

14. Imiesłów jako forma nieosobowa

Jaką formą jest „czytając” w zdaniu „Czytając instrukcję, robiłem notatki”?

1. Wyraz podstawowy i pochodny

W parze „dom → domek” wskaż wyraz podstawowy i wyraz pochodny.

2. Odmiana to nie słowotwórstwo

Czy „dom → domu” jest przykładem utworzenia nowego wyrazu pochodnego?

3. Parafraza słowotwórcza

Podaj krótką parafrazę słowotwórczą wyrazu „domek”, która zawiera wyraz podstawowy.

4. Przyrostek

W analizie „dom → domek” wskaż podstawę słowotwórczą i formant.

5. Przedrostek

W analizie „pisać → napisać” wskaż formant.

6. Wyraz pochodny zmienia kategorię

Przeanalizuj „kolor → kolorowy”: wskaż formant i nazwij część mowy wyrazu pochodnego.

7. Rodzina wyrazów

Który zestaw tworzy rodzinę wyrazów od „dom”: A) dom, domek, domowy, domownik; B) dom, dym, dama, dół?

8. Rdzeń może mieć oboczność

Czy „śnieg” i „śnieżny” mogą należeć do jednej rodziny mimo różnicy g/ż?

9. Najbliższy wyraz podstawowy

Dla wyrazu „nauczycielka” wybierz bezpośredni wyraz podstawowy: „uczyć” czy „nauczyciel”.

10. Łańcuch słowotwórczy

Ułóż od wcześniejszego do późniejszego: „domeczek”, „dom”, „domek”.

11. Wyraz złożony i wrostek

Jaką rolę pełni „-o-” w wyrazie „księgozbiór” utworzonym z podstaw związanych z „księga” i „zbiór”?

12. Znaczenie formantu

Parafraza „malarz” brzmi „człowiek, który maluje”. Co pokazuje ta parafraza?

13. Podstawa może się zmienić głoskowo

Dlaczego w analizie „kwiat → kwiaciarnia” nie należy odrzucać związku tylko dlatego, że pojawia się t/ci?

14. Pokrewieństwo czy podobieństwo?

Czy „kot” i „kotara” są wyrazami pokrewnymi tylko dlatego, że zaczynają się od tych samych liter?

1. Epitet i obraz

Nazwij środek w wyrażeniu „srebrzysta mgła” i podaj jego najprostszą funkcję w opisie.

2. Porównanie

Nazwij środek: „Chmury płynęły jak ciężkie okręty.”

3. Metafora

Nazwij środek w zdaniu „Nocne miasto było morzem świateł.”

4. Ożywienie

Nazwij środek: „Wiatr biegł między drzewami.”

5. Uosobienie

Nazwij środek: „Noc zastanawiała się, czy wpuścić poranek.”

6. Onomatopeja

Nazwij środek w zdaniu „Stuk, puk — deszcz uderzał o parapet.”

7. Apostrofa

Nazwij środek: „O ciszo, zostań ze mną jeszcze chwilę!”

8. Anafora

Nazwij środek: „Zawsze czekam na świt. / Zawsze słucham pierwszych ptaków. / Zawsze otwieram okno.”

9. Hiperbola

Nazwij środek w zdaniu „Mówiłem ci to już milion razy.”, jeśli nie chodzi o dosłowną liczbę.

10. Wyliczenie

Nazwij środek: „Na stole leżały książki, mapy, notatki, szkicowniki i ołówki.”

11. Pytanie retoryczne

Nazwij środek: „Kto nie chciałby choć raz zobaczyć oceanu?” — gdy nadawca nie oczekuje rzeczywistej odpowiedzi.

12. Nie tylko nazwa — funkcja metafory

W autorskim zdaniu „Wspomnienia były zamkniętymi szufladami” określ możliwą funkcję metafory.

13. Ożywienie czy uosobienie?

Porównaj: A) „Liście tańczyły na wietrze.” B) „Stary zegar obraził się na domowników.” Który przykład jest wyraźniejszym uosobieniem?

14. Funkcja zależy od kontekstu

Czy można poprawnie stwierdzić, że każdy epitet zawsze pełni dokładnie tę samą funkcję?