Połączenie dwóch zdań
Połącz: I know the boy. He won the race.
- 1. Boy to osoba.
- 2. He jest subject drugiego zdania.
- 3. Połącz przez who.
Odpowiedź: I know the boy who won the race.
Nauka od podstaw · Język angielski · Klasa 8
Relative clauses — wyjaśnienie krok po kroku
Relative clauses dodają informację o osobie, rzeczy albo miejscu. Najważniejsze pytania są dwa: czy informacja identyfikuje rzecz/osobę i jest potrzebna do zrozumienia, o kim lub o czym mówimy, czy tylko dodaje komentarz? Oraz jaką funkcję pełni relative word w samym zdaniu względnym: subject, object, possession czy place? Ta lekcja skupia się na standardowych defining i non-defining clauses i nie sprowadza wyboru zaimka do jednej mechanicznej tabeli.
Po tej lekcji
- ✓ rozróżniam defining i non-defining relative clauses
- ✓ używam who do osób w standardowych szkolnych konstrukcjach
- ✓ używam which do rzeczy i zwierząt, gdy są traktowane jako rzeczy/kategorie
- ✓ używam that w defining clauses dla osób lub rzeczy, gdy pasuje do stylu i konstrukcji
- ✓ używam whose do własności i relacji posiadania
- ✓ używam where do miejsc w znaczeniu in/at which
- ✓ stosuję przecinki przy non-defining clauses
- ✓ nie używam standardowo that w non-defining relative clauses
- ✓ pomijam relative pronoun tylko wtedy, gdy pełni funkcję object w defining clause
- ✓ nie pomijam relative pronoun, gdy jest subject clause
Po co używamy relative clauses?
Relative clause opisuje rzeczownik stojący przed nim. Zamiast dwóch zdań The girl is my cousin. She lives next door możemy powiedzieć The girl who lives next door is my cousin.
Relative clause może być konieczny do identyfikacji osoby/rzeczy albo może tylko dopowiadać dodatkowy fakt. Ta różnica wpływa na przecinki i na wybór możliwych relative words.
Reguły, które warto zapamiętać
- • noun + relative word + relative clause
- • relative clause describes the preceding noun
Who, which i that
Who jest standardowym wyborem dla osób: the teacher who helped me. Which jest standardowe dla rzeczy: the phone which stopped working. W defining clauses that może często zastąpić who albo which: the teacher that helped me; the phone that stopped working.
That nie jest jednak uniwersalnym zamiennikiem. W standardowym non-defining clause z przecinkami używamy who lub which, a nie that.
Reguły, które warto zapamiętać
- • person → who
- • thing → which
- • defining person/thing → that often possible
- • non-defining → not standard that
Osoba i rzecz
Uzupełnij: The woman ___ called me is a doctor. The book ___ is on the desk is mine.
- 1. Woman = person → who.
- 2. Book = thing → which.
Odpowiedź: who; which
Whose — własność i relacja
Whose pokazuje relację posiadania lub przynależności: the student whose laptop broke; a company whose products are popular. Po whose zwykle pojawia się rzeczownik.
Whose nie oznacza who is ani who has. Nie wstawiamy apostrofu: whose jest relative word, a who’s to skrót od who is lub who has.
Reguły, które warto zapamiętać
- • person/thing + whose + noun
- • whose ≠ who’s
Czyj telefon?
Połącz: I met a girl. Her phone was stolen.
- 1. Her phone pokazuje własność.
- 2. Zastąp her przez whose przed phone.
Odpowiedź: I met a girl whose phone was stolen.
Where — miejsce
Where może wprowadzać relative clause opisujący miejsce: This is the café where we met. Znaczeniowo odpowiada często konstrukcji in/at which.
Nie używamy where tylko dlatego, że w zdaniu pojawia się rzeczownik związany z miejscem. Relative word musi pełnić właściwą funkcję w clause.
Reguły, które warto zapamiętać
- • place + where + subject + verb
- • the house where I grew up
Miejsce spotkania
Połącz: This is the park. We first met there.
- 1. Park to miejsce.
- 2. There oznacza miejsce w drugim zdaniu.
- 3. Użyj where.
Odpowiedź: This is the park where we first met.
Defining relative clauses — informacja potrzebna do identyfikacji
Defining clause wskazuje, o którą osobę lub rzecz chodzi. The students who finished early could leave oznacza konkretnie tych uczniów, którzy skończyli wcześniej.
W defining clauses zwykle nie oddzielamy relative clause przecinkami. Usunięcie clause może zmienić zakres lub sens wypowiedzi.
Reguły, które warto zapamiętać
- • essential identifying information
- • normally no commas
Który telefon?
Uzupełnij bez przecinków: The phone ___ has the cracked screen is mine.
- 1. Clause identyfikuje konkretny telefon.
- 2. Phone = thing.
- 3. Użyj which lub that.
Odpowiedź: The phone which has the cracked screen is mine.
Non-defining clauses — dodatkowa informacja
Non-defining clause dodaje informację o już zidentyfikowanej osobie lub rzeczy: My brother, who lives in Berlin, is visiting us. Wiemy już, że chodzi o my brother; clause dopowiada tylko szczegół.
Takie clauses oddzielamy przecinkami. W standardowej szkolnej konstrukcji używamy who dla osób i which dla rzeczy; nie używamy that.
Reguły, które warto zapamiętać
- • extra non-identifying information
- • use commas
- • who/which, not standard that
Informacja dodatkowa
Połącz: Warsaw is the capital of Poland. Warsaw lies on the Vistula.
- 1. Warsaw jest już jednoznacznie zidentyfikowana.
- 2. Drugi fakt jest dodatkowy.
- 3. Użyj which i przecinków.
Odpowiedź: Warsaw, which lies on the Vistula, is the capital of Poland.
Relative pronoun jako subject albo object
Sprawdź, czy relative pronoun wykonuje czynność w relative clause, czy jest jej dopełnieniem. The man who called me: who jest subject czasownika called. The man who I called: I jest subject, a who jest object.
To rozróżnienie decyduje, czy w defining clause można czasem pominąć relative pronoun.
Reguły, które warto zapamiętać
- • who called me → pronoun = subject
- • who I called → pronoun = object
Kiedy można pominąć relative pronoun?
W defining clause relative pronoun można często pominąć, gdy jest object: The film (that/which) we watched was great → The film we watched was great.
Nie pomijamy go, gdy jest subject: The film that won the award was great. Forma „The film won the award was great” jest niepoprawna, bo relative clause stracił subject.
W non-defining clauses relative pronoun standardowo nie jest pomijany.
Reguły, które warto zapamiętać
- • defining + object relative pronoun → omission often possible
- • subject relative pronoun → no omission
- • non-defining → no omission
Object można pominąć
Skróć, jeśli można: The song that we heard yesterday is famous.
- 1. We jest subject relative clause.
- 2. That jest object heard.
- 3. W defining clause można je pominąć.
Odpowiedź: The song we heard yesterday is famous.
Who i whom — zakres tej lekcji
W formalnym angielskim whom może wystąpić jako object odnoszący się do osoby, szczególnie po przyimku: the person to whom I spoke. W codziennym angielskim często używa się who albo konstrukcji z przyimkiem na końcu: the person who I spoke to.
Na tym poziomie nie wymagamy produktywnego opanowania formalnych konstrukcji z whom; ważniejsze jest rozpoznanie subject/object i poprawne who w zwykłych zdaniach.
Reguły, które warto zapamiętać
- • whom is formal object form for people
- • productive core here: who + subject/object distinction
Najczęstsze błędy
Nie używaj that w standardowym non-defining clause z przecinkami: My dad, who works here, …, nie „My dad, that works here…”.
Nie pomijaj relative pronoun, jeśli jest subject: The girl who won, nie „The girl won” jako część większego relative construction.
Nie myl whose z who’s. Whose wskazuje własność; who’s to skrót od who is lub who has.
Nie dodawaj przecinków do zwykłego defining clause tylko dlatego, że clause jest długi.
Nie wybieraj where automatycznie po każdym rzeczowniku miejsca. Sprawdź, czy w clause rzeczywiście brakuje wyrażenia miejsca.
Materiały i dalsza nauka
Linki są dobierane z opublikowanych materiałów na podstawie relacji tematu, a nie podobieństwa słów w tytule.
Najpierw warto znać
Materiały wskazane w tej lekcji jako wcześniejsza wiedza.
Materiały do tego tematu
Inne formy pracy nad dokładnie tym samym zagadnieniem.
Quiz diagnostyczny
Sprawdź, które elementy tematu już rozumiesz
Działa bez konta. Po odpowiedzi od razu zobaczysz jednoznaczny wynik i wyjaśnienie.
0/10
1. The girl ___ won the race is my sister.
2. The camera ___ is on the shelf is mine.
3. I know a boy ___ mother is a pilot.
4. This is the town ___ I was born.
5. Która wersja jest standardowa dla non-defining clause?
6. W którym zdaniu można pominąć relative pronoun?
7. Dlaczego nie można usunąć who w „The teacher who helped us…”?
8. Choose the correct spelling for possession:
9. Which sentence identifies only a subgroup of students?
10. Najdokładniejsza zasada wyboru relative word to:
Następny krok
Przećwicz temat „Relative clauses”
Jeżeli przygotowujesz się do sprawdzianu, wybierz dopasowany materiał dla tego tematu i klasy albo wygeneruj własny zestaw.