Lektura szkolna
autorzy serii
Utwór „Nazywam się…” to refleksyjny tekst o charakterze autobiograficznym, w którym narrator kwestionuje swoją tożsamość w warunkach nacisku społecznego. Tekst rejestruje stan izolacji, braku odpowiedzi i walki o głos, nie oferując rozwiązań, ale ukazując egzaminacyjny bilans pytań. Jest to głos przetrwania w warunkach wykluczenia.
Nowa podstawa 2026 · IV–VIII · tekst przykładowy
Zakres: wybór tekstów
Nowa podstawa programowa 2026. Zakres: wybór tekstów. seria biograficzna; np. Kopernik, Chopin, Skłodowska-Curie, Jan Paweł II seria
Dotychczasowa podstawa — tor przejściowy · IV–VIII · do wyboru / uzupełniające
Dotychczasowa podstawa stosowana przejściowo w 2026/2027. seria biograficzna; np. Kopernik, Chopin, Skłodowska-Curie, Jan Paweł II seria
Utwór „Nazywam się…” należy do gatunku refleksyjnego, łączącego elementy autobiografii i eseju filozoficznego. Narrator, przedstawiając swoje imię, nie robi tego w sposób celebracyjny – raczej jako punkt wyjścia do kwestionowania własnej tożsamości. Tekst nie opowiada historii w tradycyjnym sensie, ale rejestruje stan psychiczny – rozpad relacji między Ja a światem, między auto-definicją a oczekiwaniami społecznymi. Wypowiedź ma charakter monologiczny, ale jest skierowana do nienazwanego adresata, który staje się symbolem整个 społecznego porządku.
W tekście nie występują tradycyjne postacie fabularne, ale głosy – relacje między podmiotem a światem. Główny bohater, narrator, jest jedynym wyraźnym głosem, ale jego wypowiedź jest przeplatana echem innych – społecznych oczekiwań, norm, krytyki. Społeczeństwo nie jest zmaterializowane jako postać, ale obecne jako nacisk – przez language, ton, strukturę wypowiedzi. Czytelnik staje się adresem, który nie odpowiedział, co podkreśla izolację narratora. Wewnętrzny głos, jako echo, reprezentuje internalizację externalnych norm – to on podważa prawo narratora do bycia.
Motywy w tekście są subtelne, ale kluczowe dla interpretacji. Imię nie jest tylko identyfikatorem – jest znakiem przynależności, który narrator kwestionuje, co wskazuje na kryzys tożsamości. Pytanie – powtarzane, retoryczne – staje się formą przetrwania w warunkach braku odpowiedzi. Echo, jako symbol, reprezentuje rozpad głosu – narrator słyszy tylko swoje własne słowa, odbite, zniekształcone. Milczenie, jako brak reakcji ze strony świata, staje się aktywnym elementem struktury – to nie tylko brak odpowiedzi, ale aktywne wykluczenie.
Tekst jest napisany prostym, ale nacechowanym językiem. Narrator unika złożonych konstrukcji, co podkreśla prostotę i bezpośredniość wypowiedzi. Pytania retoryczne, powtórzenia i przerwy – to środki, które służą wyrazowi frustracji i braku odpowiedzi. Brak opisów zewnętrznych – wszystko jest skierowane do wewnątrz, co wskazuje na refleksję i introspekcję. Tonalność tekstu jest refleksyjna, niepokojąca, bezradna – narrator nie szuka rozwiązań, tylko rejestruje stan.
Głównym problemem utworu jest konflikt między indywidualnością a strukturą społeczną. Narrator, przedstawiając swoje imię, kwestionuje jego znaczenie – co wskazuje na kryzys tożsamości. Kwestionowanie tożsamości w warunkach nacisku – to problem egzystencjalny, który wykracza poza kontekst osobisty. Brak komunikacji jako forma wykluczenia – narrator nie otrzymuje odpowiedzi, co podkreśla jego izolację. Próba przetrwania przez wypowiedź – to jedyna strategia, która pozostała.
Utwór można interpretować jako autobiograficzny zapis przeżyć – narrator rejestruje stan rozpadu relacji między Ja a światem. Refleksja nad tożsamością i przynależnością – to główny wątek, który przebiega przez całość tekstu. Krytyka struktur społecznych – narrator nie atakuje bezpośrednio, ale pokazuje skutki ich działania. Egzaminacyjny bilans strat – to nie bilans strat, ale bilans pytań, które nie otrzymały odpowiedzi. Tekst nie oferuje rozwiązań, ale rejestruje stan – co jest jego wartością.
Podmiot mówiący, przedstawiający swoją tożsamość i przeżycia
Centralna postać, która poprzez samoprezentację ujawnia warunki egzystencjalne i społeczne
Nienazwany, ale obecny jako tło relacji i nacisku normatywnego
Reprezentuje strukturę norm, oczekiwań i wykluczenia
Odbiorca wypowiedzi, wzywany do zrozumienia i empatii
Jest witnessem konfliktu między indywidualnością a strukturą
Wewnętrzny głos, echa społecznych oczekiwań
Reprezentuje internalizację nacisku zewnętrznego
Imię nie jest tylko identyfikatorem, ale znakiem przynależności i nacisku
Na sprawdzianie i egzaminie: Symbolika imienia jako warstwy tożsamości
Środki wizualne podkreślamy niestabilność podmiotu
Na sprawdzianie i egzaminie: Obraz cienia, lustra, echo – metafora rozpadu Ja
Symbolika pytania jako formy przetrwania
Na sprawdzianie i egzaminie: Motyw drogi, pytania, braku odpowiedzi – struktura egzystencjalna
Głos jako akt przetrwania i oporu
Na sprawdzianie i egzaminie: Motyw głosu, milczenia, przerw – walka o wypowiedź
Obecny w wielu warstwach: językowych, relacyjnych, społecznych
Na sprawdzianie i egzaminie: Motyw 'nie bycia zrozumianym' – klucz do interpretacji
Przygotowanie do sprawdzianu
Wybierz odpowiedź — od razu zobaczysz wynik i krótkie wyjaśnienie. Quiz działa bez konta, a po zalogowaniu wynik zapisze się w Mojej nauce.
Pytanie 1 z 4
Generator przygotuje sprawdzian, fiszki albo kartę pracy na podstawie tego opracowania.
Wygeneruj materiał do naukiKarta pracy
Napisz notatkę na temat tego, jak imię functionuje w tekście – czy jest znakiem tożsamości, nacisku, czy obu?
Zidentyfikuj co najmniej 3 środki retoryczne użyte w tekście i opisz ich funkcję.
Zrobì portret心理iczny narratora – podaj 3 cechy charakteru i uzasadnij je przykładami z tekstu.
Przygotuj compare table: 'Pytania retoryczne' vs 'Pytania rzeczowe' – podaj przykłady i funkcje.
Napisz short essay (150 słów) na temat: 'Czy tekst jest manifestem tożsamości?' – uzasadnij.
Zidentyfikuj motywy w tekście i opisz ich symboliczne znaczenie.
Przeanalizuj ton wypowiedzi – jak zmienia się w zależności od fragmentu?
Stwórz mapę pojęć: tożsamość, wykluczenie, głos, echo, milczenie – połącz je strzałkami i opisz relacje.