Lektura szkolna
Adam Bahdaj
Powieść Adama Bahdaja opowiada o losach młodego piłkarza, który w trudnych warunkach powojennej rzeczywistości dąży do realizacji sportowych marzeń. Główny bohater mierzy się z presją sukcesu, rywalizacją oraz koniecznością dojrzenia do odpowiedzialności za własne wybory. Historia ta łączy dynamikę sportu z refleksją nad wartościami takimi jak uczciwość i przyjaźń.
Nowa podstawa 2026 · IV–VIII · tekst przykładowy
Zakres: całość lub wybór wg realizacji
Nowa podstawa programowa 2026. Zakres: całość lub wybór wg realizacji. lub inna powieść autora
Akcja powieści rozgrywa się w powojennej Polsce, okresie odbudowy kraju i kształtowania nowych struktur społecznych. Sport, a w szczególności piłka nożna, stanowił wówczas ważny element życia publicznego i źródło dumy narodowej.
Bahdaj ukazuje środowisko sportowe jako mikroświat, w którym spotykają się różne warstwy społeczne. Piłkarze muszą radzić sobie nie tylko na boisku, ale i w codziennym życiu, co podkreśla uniwersalność problemów młodych ludzi tamtego czasu.
Główny bohater to młody, utalentowany piłkarz, który przechodzi proces dojrzewania. Jego cechy charakteru ewoluują pod wpływem doświadczeń sportowych i osobistych.
Postacie poboczne, takie jak trenerzy, koledzy z drużyny czy kibice, pełnią funkcję lustra dla bohatera. Ich postawy wpływają na jego decyzje i pomagają mu zrozumieć znaczenie dyscypliny oraz fair play.
Kluczowym motywem jest rywalizacja sportowa, która służy jako metafora walki o miejsce w życiu. Autor podkreśla, że sukces wymaga nie tylko talentu, ale i ciężkiej pracy oraz pokory.
Ważnym wątkiem jest również przyjaźń i lojalność. Bohaterowie uczą się, że wsparcie bliskich jest równie ważne jak umiejętności techniczne na boisku.
Bahdaj stosuje dynamiczny, przystępny język, dostosowany do młodego odbiorcy. Narracja jest zwięzła, a opisy meczów pełne energii i napięcia.
Autor umiejętnie łączy elementy reportażu z fikcją literacką, co nadaje utworowi realizmu. Dialogi są naturalne i oddają specyfikę mowy środowiska sportowego.
Powieść można interpretować jako przypowieść o dojrzewaniu. Walka o zwycięstwo w sporcie staje się analogią do walki o własną tożsamość i miejsce w świecie.
Utwór niesie przesłanie, że prawdziwy sukces to nie tylko trofea, ale i sposób, w jaki osiąga się cele. Bahdaj zachęca czytelnika do refleksji nad własnymi wartościami i postawą.
„Do przerwy 0:1” zyskała popularność dzięki swojemu uniwersalnemu przesłaniu i atrakcyjnej fabule. Utwór jest często zaliczany do klasyki polskiej literatury młodzieżowej.
Powieść odgrywa ważną rolę w edukacji, ucząc młodych ludzi wartości sportu i dyscypliny. Jest często omawiana w kontekście wychowania przez sport.
Protagonista
Przez jego oczka obserwujemy świat sportu i proces dojrzewania.
Mentor
Kieruje rozwojem bohatera, ucząc go dyscypliny.
Przyjaciel/Rywal
Pokazuje znaczenie przyjaźni i zdrowej rywalizacji.
Obserwator
Reprezentuje presję społeczną i medialną na zawodników.
Metafora walki o miejsce w życiu i realizacji potencjału.
Na sprawdzianie i egzaminie: Analiza konfliktu i napięcia w fabule.
Proces przejścia z dzieciństwa do dorosłości, testowany przez sport.
Na sprawdzianie i egzaminie: Śledzenie rozwoju charakterologicznego bohatera.
Wartość uczciwości i szacunku dla przeciwnika.
Na sprawdzianie i egzaminie: Interpretacja postaw bohaterów w sytuacjach konfliktowych.
Wpływ oczekiwań otoczenia na psychikę młodego człowieka.
Na sprawdzianie i egzaminie: Analiza relacji między ambicją a zdrowiem psychicznym.
Przygotowanie do sprawdzianu
Wybierz odpowiedź — od razu zobaczysz wynik i krótkie wyjaśnienie. Quiz działa bez konta, a po zalogowaniu wynik zapisze się w Mojej nauce.
Pytanie 1 z 4
Generator przygotuje sprawdzian, fiszki albo kartę pracy na podstawie tego opracowania.
Wygeneruj materiał do naukiKarta pracy
Wypisz trzy cechy charakteru głównego bohatera i podaj przykłady z fabuły, które je potwierdzają.
Opisz, jak sport wpływa na relacje między bohaterami w powieści.
Znajdź w tekście fragment, w którym bohater doświadcza porażki. Jak reaguje na nią?
Porównaj postawę bohatera na początku i na końcu powieści. Co się zmieniło?
Wyjaśnij znaczenie tytułu „Do przerwy 0:1” w kontekście fabuły i przesłania.
Napisz krótki komentarz o roli trenera w życiu młodego piłkarza.
Zaproponuj trzy wartości, które można wynieść z lektury tej powieści.
Stwórz notatkę biograficzną o autorze Adama Bahdaju i jego znaczeniu dla polskiej literatury młodzieżowej.