Przejdź do treści
Nowość: Generator materiałów — sprawdziany, fiszki, karty pracy i powtórkiWypróbuj

Nauka od podstaw · Matematyka · Klasa 8

Pierwiastki — wyjaśnienie krok po kroku

Pierwiastek kwadratowy z liczby nieujemnej to taka liczba nieujemna, której kwadrat daje liczbę pod pierwiastkiem. Pierwiastek sześcienny działa analogicznie dla trzeciej potęgi. Rozkład liczby na czynniki pomaga upraszczać wyniki, które nie są liczbami całkowitymi.

Po tej lekcji

  • obliczam pierwiastki kwadratowe z pełnych kwadratów
  • obliczam proste pierwiastki sześcienne
  • upraszczam pierwiastki przez rozkład liczby na czynniki
  • wyłączam czynnik przed znak pierwiastka
  • wykonuję działania na podobnych pierwiastkach
  • stosuję pierwiastki w prostych zadaniach geometrycznych

Co oznaczają √a i ∛a?

Symbol √ oznacza główny, czyli nieujemny pierwiastek kwadratowy. Dlatego √49 = 7, a nie ±7. Symbol ∛ oznacza pierwiastek sześcienny — szukamy liczby, której trzecia potęga daje liczbę pod znakiem pierwiastka.

Reguły, które warto zapamiętać

  • Dla każdej liczby rzeczywistej a zachodzi √(a²)=|a|.
  • Jeżeli długość boku jest dodatnia, wybieramy dodatnią wartość pierwiastka.

Pierwiastek kwadratowy

Oblicz √49.

  1. 1. 7² = 49
  2. 2. √49 = 7

Odpowiedź: 7

Pierwiastek sześcienny

Oblicz ∛125.

  1. 1. 5³ = 125
  2. 2. ∛125 = 5

Odpowiedź: 5

Upraszczanie pierwiastków

Szukamy największego pełnego kwadratu będącego czynnikiem liczby pod pierwiastkiem. Następnie wyłączamy jego pierwiastek przed znak √.

Reguły, które warto zapamiętać

  • √(ab)=√a·√b dla a≥0 i b≥0.
  • Wynik upraszczamy tak długo, aż pod pierwiastkiem nie pozostanie pełny kwadrat większy od 1.

Uprość √72

Uprość √72.

  1. 1. 72 = 36·2
  2. 2. √72 = √36·√2
  3. 3. √72 = 6√2

Odpowiedź: 6√2

Uprość √45

Uprość √45.

  1. 1. 45 = 9·5
  2. 2. √45 = √9·√5
  3. 3. √45 = 3√5

Odpowiedź: 3√5

Działania na pierwiastkach

Dodajemy i odejmujemy tylko podobne pierwiastki, czyli takie, które po uproszczeniu mają tę samą część podpierwiastkową. Przy mnożeniu nieujemnych liczb pod pierwiastkami możemy skorzystać z √a·√b=√(ab).

Dodawanie podobnych pierwiastków

Oblicz 3√2 + 5√2.

  1. 1. Dodaj współczynniki 3 i 5.
  2. 2. (3+5)√2 = 8√2

Odpowiedź: 8√2

Mnożenie pierwiastków

Oblicz √3·√12.

  1. 1. √3·√12 = √36
  2. 2. √36 = 6

Odpowiedź: 6

Najczęstsze błędy

Nie zapisuj √64 jako ±8 — symbol √64 oznacza 8. Nie dodawaj różnych części podpierwiastkowych, np. √2+√3 nie jest równe √5. Przed dodawaniem zawsze sprawdź, czy pierwiastki da się uprościć do podobnych.

Reguły, które warto zapamiętać

  • √(a+b) zwykle nie jest równe √a+√b.
  • 3√5+4√5=7√5, ale 3√5+4√2 nie da się połączyć w jeden podobny pierwiastek.

Linki są dobierane z opublikowanych materiałów na podstawie relacji tematu, a nie podobieństwa słów w tytule.

Inne formy pracy nad dokładnie tym samym zagadnieniem.

Quiz diagnostyczny

Sprawdź, które elementy tematu już rozumiesz

Działa bez konta. Po odpowiedzi od razu zobaczysz jednoznaczny wynik i wyjaśnienie.

0/8

1. √64 =

2. √100 =

3. √45 upraszcza się do:

4. 2√7 + 5√7 =

5. √2·√8 =

6. ∛27 =

7. Bok kwadratu o polu 25 cm² ma:

8. √72 =

Następny krok

Przećwicz temat „Pierwiastki”

Jeżeli przygotowujesz się do sprawdzianu, wybierz dopasowany materiał dla tego tematu i klasy albo wygeneruj własny zestaw.

Autorski materiał SzkolaNa6. Definicje i przykłady są niezależnie opracowane. Status zgodności z konkretną podstawą programową pozostaje niezweryfikowany do osobnego evidence review; materiał nie publikuje claimu o zgodności z konkretnym wymaganiem ani egzaminem.