Przecinek przed a

Czy przed „a” należy postawić przecinek?

Odpowiedź na to pytanie uzależniona jest od funkcji, jaką pełni ono w zdaniu. W polszczyźnie „a” może być spójnikiem, partykułą, wykrzyknikiem, w formie „a-„ przedrostkiem, a także rzeczownikiem oznaczającym pierwszą literę alfabetu.

Reguły precyzujące używanie przecinka przed „a”

Przecinek przed „a” stawiamy, gdy:

1) „a” jest spójnikiem rozłącznym. Dotyczy to zarówno zdań pojedynczych, jak i złożonych (współrzędnych i podrzędnych);

Przykład:
Zdecydowaliśmy się kupić mieszkanie, a nie dom.
Pojechał samochodem, a nie autobusem.
Damian czeka na ciebie od 10 minut, a ty ciągle wybierasz ubranie.
Lubię jazdę na rowerze, a najbardziej strome podjazdy.

2) wprowadza dopowiedzenie lub wtrącenie;

Przykłady:

Dawno, dawno temu, kiedy w lasach mieszkały skrzaty, a trzeba wam wiedzieć, że takie czasy istniały, żyła sobie uboga sierotka.
Wiem, że zajmował się hodowlą węży, skorpionów, pająków, a nawet patyczaków.

Spójnik „a” często łączy się także z innymi spójnikami i zaimkami względnymi.

Przykłady: a choć, a gdy, a kiedy, a jeśli, a mianowicie, a ponieważ, a więc, a że. Przecinek stawiamy przed całym takim wyrażeniem.

Przykład:

Szedł szybkim krokiem, a gdy ktoś krzyknął na niego, nawet nie obrócił w jego stronę głowy.

Przecinka przed „a” nie stawiamy, gdy:

1) „a” tworzy konstrukcję „(po)między czymś a czymś”;

Przykłady:

Znaleźć się między Scyllą a Charybdą.
Wychodzę, nie będzie mnie między 15 a 18.
To kolor między zielenią a żółcią.

2) możemy wymienić je na „i”, a zdanie nie straci sensu;

Przykład:

To było długie a ciepłe lato. (To było długie i ciepłe lato).

3) wchodzi w skład konstrukcji o charakterze porównawczym;
   
Przykład:

Książka a film — szkice o współczesnych adaptacjach lektur.
   
4) łączy dwie identyczne formy, by podkreślić przekazywaną informację;

Przykład:

O jej piosenkach można by mówić a mówić. Lepiej posłuchać.